BIENALCOSTARICA.COM
  • Inicio
  • Bienal 2026
    • PROFESIONAL >
      • DISEÑO ARQUITECTONICO >
        • CONSTRUIDO >
          • A-0003-P
          • A-0023-P
          • A-0033-P
          • A-0039-P
          • A-0042-P
          • A-0045-P
          • A-0049-P
          • A-0062-P
          • A-0066-P
          • A-0068-P
          • A-0071-P
          • A-0095-P
          • A-0100-P
          • A-0108-P
          • A-0138-P
          • A-0143-P
          • A-0155-P
          • A-0170-P
          • A-0172-P
          • A-0174-P
          • A-0196-P
          • A-0197-P
          • A-0198-P
          • A-0199-P
          • A-0200-P GANADOR
          • A-0203-P
          • A-0224-P
          • A-0225-P
          • A-0230-P
          • A-0232-P
        • NO CONSTRUIDO >
          • AA-0073-P
          • AA-0075-P
          • AA-0079-P
          • AA-0105-P
          • AA-0111-P
          • AA-0118-P
          • AA-0131-P
          • AA-0168-P
          • AA-0177-P
          • AA-0192-P GANADOR
          • AA-0204-P
          • AA-0208-P
          • AA-0223-P
          • AA-0234-P
      • Diseño Urbano >
        • CONSTRUIDO >
          • B-0160-P GANADOR
          • B-0161-P
          • B-0167-P
          • B-0191-P
        • NO CONSTRUIDO >
          • BB-0013-P
          • BB-0067-P
          • BB-0084-P
          • BB-0109-P
          • BB-0183-P
          • BB-0209-P
          • BB-0213-P GANADOR
          • BB-0214-P
          • BB-0226-P
      • HÁBITAT Y VIVIENDA COLECTIVA >
        • CONSTRUIDO >
          • F-0053-P
          • F-0181-P GANADOR
      • INVESTIGACIÓN >
        • J-0061-P GANADOR
        • J-0175-P
        • J-0176-P
      • Mejor Adaptación Climática >
        • CONSTRUIDO >
          • I-0070-P
          • I-0119-P GANADOR
          • I-0146-P
          • I-0154-P
          • I-0215-P
          • I-0217-P
        • NO CONSTRUIDO >
          • II-0101-P
          • II-0115-P GANADOR
          • II-0144-P
      • Nuevas Generaciones >
        • CONSTRUIDO >
          • H-0187-P GANADOR
      • ARQUITECTURA DEL PAISAJE >
        • DD-0129-P GANADOR
      • Publicaciones >
        • K-0065-P
        • K-0114-P GANADOR
      • Rehabilitación y Patrimonio >
        • NO CONSTRUIDO >
          • EE-0126-P
          • EE-0186-P GANADOR
    • ESTUDIANTIL >
      • ARQUITECTURA DEL PAISAJE >
        • DD-0028-E
        • DD-0057-E
        • DD-0106-E
        • DD-0113-E
        • DD-0117-E GANADOR
        • DD-0123-E
        • DD-0142-E
        • DD-0166-E
        • DD-0202-E
      • DISEÑO ARQUITECTONICO >
        • AA-0002-E
        • AA-0017-E
        • AA-0020-E
        • AA-0025-E
        • AA-0026-E
        • AA-0032-E
        • AA-0038-E
        • AA-0040-E
        • AA-0043-E
        • AA-0048-E
        • AA-0055-E
        • AA-0056-E
        • AA-0059-E
        • AA-0060-E
        • AA-0063-E
        • AA-0077-E
        • AA-0078-E
        • AA-0080-E
        • AA-0081-E
        • AA-0082-E
        • AA-0083-E
        • AA-0085-E
        • AA-0086-E
        • AA-0088-E
        • AA-0089-E
        • AA-0096-E
        • AA-0097-E
        • AA-0103-E
        • AA-0121-E
        • AA-0124-E
        • AA-0125-E
        • AA-0136-E
        • AA-0137-E
        • AA-0141-E
        • AA-0148-E
        • AA-0149-E
        • AA-0152-E
        • AA-0156-E
        • AA-0169-E
        • AA-0207-E
        • AA-0211-E
        • AA-0227-E
        • AA-0229-E GANADOR
        • AA-0231-E
        • AA-0233-E
      • Diseño Urbano >
        • BB-0031-E
        • BB-0052-E
        • BB-0076-E
        • BB-0087-E
        • BB-0091-E GANADOR
        • BB-0092-E
        • BB-0104-E
        • BB-0120-E
        • BB-0122-E
        • BB-0153-E
        • BB-0165-E
      • HÁBITAT Y VIVIENDA COLECTIVA >
        • FF-0012-E GANADOR
        • FF-0021-E
        • FF-0069-E
        • FF-0098-E
        • FF-0132-E
        • FF-0135-E
        • FF-0171-E
        • FF-0222-E
      • INVESTIGACIÓN >
        • J-0009-E
        • J-0010-E
        • J-0110-E GANADOR
        • J-0133-E
        • J-0150-E
        • J-0157-E
        • J-0193-E
      • Mejor Adaptación Climática >
        • II-0019-E
        • II-0029-E
        • II-0035-E
        • II-0044-E
        • II-0050-E
        • II-0145-E
        • II-00151-E
        • II-0212-E GANADOR
      • Ordenamiento urbano y regional >
        • CC-0081-E
      • Rehabilitación y Patrimonio >
        • EE-0024-E GANADOR
        • EE-0041-E
        • EE-0054-E
        • EE-0112-E
        • EE-0147-E
      • Vivienda Social >
        • GG-0014-E
        • GG-0046-E GANADOR
        • GG-0090-E
        • GG-0094-E
        • GG-0102-E
        • GG-0128-E
        • GG-0178-E
  • ACERCA DE
  • PATROCINADORES
  • PREMIOS COMERCIALES
  • Estadísticas
  • Memoria Digital
GANADOR
SIGNIFICACIÓN DEL LENGUAJE ARQUITECTÓNICO: CONSTRUCCIÓN DEL ARCHIVO DEL "CONJUNTO ADMINISTRATIVO CULTURAL DE CARTAGO" 

COSTA RICA 
Melissa Brenes Vargas
Imagen
UBICACIÓN DE PROYECTO: Cartago

La investigación consiste en realizar un archivo histórico gráfico del lenguaje arquitectónico del contexto urbano del “Conjunto Administrativo Cultural de Cartago” (CACC), cuyo objetivo general fue identificar la significación del lenguaje arquitectónico desde los ejes temáticos de “herencia,” “materialización” y “rizoma de significación”.
El CACC fue el objeto de estudio, compuesto por las Ruinas del Templo Católico Santiago Apóstol, la Plaza Mayor y su contexto urbano central en Cartago. La investigación se estructuró en torno a una serie de acciones concretas para cumplir con los objetivos propuestos.
El eje de “herencia” recopiló elementos gráficos e históricos —planos, fotografías, mapas y negativos— mediante visitas de campo y consultas en instituciones como el Archivo Nacional de Costa Rica y el Archivo Municipal de Cartago. Este proceso permitió establecer el contexto social, administrativo, constructivo, económico e histórico del objeto de estudio.
El segundo eje abordó la “materialización” del CACC mediante la generación de nubes de puntos y modelos 3D a partir de fotografías y escaneos LiDAR. Estos mecanismos posibilitaron obtener medidas reales, aislar secciones y realizar un análisis detallado del conjunto arquitectónico.
El tercer eje, denominado “rizomas de significación”, indagó tres propuestas urbanas principales: la intervención posterior al Terremoto de Santa Mónica de 1910, la intervención del Obelisco de 1997 y la intervención para la celebración del Bicentenario de 2021. Este análisis se desarrolló desde ámbitos urbanísticos, sociales, arquitectónicos y administrativos, con el fin de establecer las redes de significación y el mensaje arquitectónico que cada intervención proyecta sobre el conjunto.
Como resultado, se creó un Fondo Documental Digital accesible, compuesto por material visual sistematizado mediante collages históricos, diseñado para facilitar la lectura y comprensión de los hallazgos, poniendo en valor la historia y la significación del CACC ante un público no especializado.
El trabajo concluye con una reflexión argumentativa sustentada en los rizomas expuestos, estableciendo la cualidad del patrimonio de resignificarse en múltiples dimensiones —social, simbólica, espacial y temporal— y confirmando que el CACC constituye un campo de significados en constante actualización a través de la acción colectiva.
La investigación completa, incluyendo el desarrollo metodológico, el análisis detallado y el acceso al Fondo Documental Digital, se encuentra disponible en el siguiente enlace: ​https://drive.google.com/drive/folders/1MnOYJ5bun7lS3gCRJ9bWgyiOUjr2cGNR?usp=drive_link 

Colegio de Arquitectos de Costa Rica - CACR
Tel: (506) 2103-2422
Fax: (506) 2253-5415
[email protected]  /  [email protected]
www.cacrarquitectos.com

  • Inicio
  • Bienal 2026
    • PROFESIONAL >
      • DISEÑO ARQUITECTONICO >
        • CONSTRUIDO >
          • A-0003-P
          • A-0023-P
          • A-0033-P
          • A-0039-P
          • A-0042-P
          • A-0045-P
          • A-0049-P
          • A-0062-P
          • A-0066-P
          • A-0068-P
          • A-0071-P
          • A-0095-P
          • A-0100-P
          • A-0108-P
          • A-0138-P
          • A-0143-P
          • A-0155-P
          • A-0170-P
          • A-0172-P
          • A-0174-P
          • A-0196-P
          • A-0197-P
          • A-0198-P
          • A-0199-P
          • A-0200-P GANADOR
          • A-0203-P
          • A-0224-P
          • A-0225-P
          • A-0230-P
          • A-0232-P
        • NO CONSTRUIDO >
          • AA-0073-P
          • AA-0075-P
          • AA-0079-P
          • AA-0105-P
          • AA-0111-P
          • AA-0118-P
          • AA-0131-P
          • AA-0168-P
          • AA-0177-P
          • AA-0192-P GANADOR
          • AA-0204-P
          • AA-0208-P
          • AA-0223-P
          • AA-0234-P
      • Diseño Urbano >
        • CONSTRUIDO >
          • B-0160-P GANADOR
          • B-0161-P
          • B-0167-P
          • B-0191-P
        • NO CONSTRUIDO >
          • BB-0013-P
          • BB-0067-P
          • BB-0084-P
          • BB-0109-P
          • BB-0183-P
          • BB-0209-P
          • BB-0213-P GANADOR
          • BB-0214-P
          • BB-0226-P
      • HÁBITAT Y VIVIENDA COLECTIVA >
        • CONSTRUIDO >
          • F-0053-P
          • F-0181-P GANADOR
      • INVESTIGACIÓN >
        • J-0061-P GANADOR
        • J-0175-P
        • J-0176-P
      • Mejor Adaptación Climática >
        • CONSTRUIDO >
          • I-0070-P
          • I-0119-P GANADOR
          • I-0146-P
          • I-0154-P
          • I-0215-P
          • I-0217-P
        • NO CONSTRUIDO >
          • II-0101-P
          • II-0115-P GANADOR
          • II-0144-P
      • Nuevas Generaciones >
        • CONSTRUIDO >
          • H-0187-P GANADOR
      • ARQUITECTURA DEL PAISAJE >
        • DD-0129-P GANADOR
      • Publicaciones >
        • K-0065-P
        • K-0114-P GANADOR
      • Rehabilitación y Patrimonio >
        • NO CONSTRUIDO >
          • EE-0126-P
          • EE-0186-P GANADOR
    • ESTUDIANTIL >
      • ARQUITECTURA DEL PAISAJE >
        • DD-0028-E
        • DD-0057-E
        • DD-0106-E
        • DD-0113-E
        • DD-0117-E GANADOR
        • DD-0123-E
        • DD-0142-E
        • DD-0166-E
        • DD-0202-E
      • DISEÑO ARQUITECTONICO >
        • AA-0002-E
        • AA-0017-E
        • AA-0020-E
        • AA-0025-E
        • AA-0026-E
        • AA-0032-E
        • AA-0038-E
        • AA-0040-E
        • AA-0043-E
        • AA-0048-E
        • AA-0055-E
        • AA-0056-E
        • AA-0059-E
        • AA-0060-E
        • AA-0063-E
        • AA-0077-E
        • AA-0078-E
        • AA-0080-E
        • AA-0081-E
        • AA-0082-E
        • AA-0083-E
        • AA-0085-E
        • AA-0086-E
        • AA-0088-E
        • AA-0089-E
        • AA-0096-E
        • AA-0097-E
        • AA-0103-E
        • AA-0121-E
        • AA-0124-E
        • AA-0125-E
        • AA-0136-E
        • AA-0137-E
        • AA-0141-E
        • AA-0148-E
        • AA-0149-E
        • AA-0152-E
        • AA-0156-E
        • AA-0169-E
        • AA-0207-E
        • AA-0211-E
        • AA-0227-E
        • AA-0229-E GANADOR
        • AA-0231-E
        • AA-0233-E
      • Diseño Urbano >
        • BB-0031-E
        • BB-0052-E
        • BB-0076-E
        • BB-0087-E
        • BB-0091-E GANADOR
        • BB-0092-E
        • BB-0104-E
        • BB-0120-E
        • BB-0122-E
        • BB-0153-E
        • BB-0165-E
      • HÁBITAT Y VIVIENDA COLECTIVA >
        • FF-0012-E GANADOR
        • FF-0021-E
        • FF-0069-E
        • FF-0098-E
        • FF-0132-E
        • FF-0135-E
        • FF-0171-E
        • FF-0222-E
      • INVESTIGACIÓN >
        • J-0009-E
        • J-0010-E
        • J-0110-E GANADOR
        • J-0133-E
        • J-0150-E
        • J-0157-E
        • J-0193-E
      • Mejor Adaptación Climática >
        • II-0019-E
        • II-0029-E
        • II-0035-E
        • II-0044-E
        • II-0050-E
        • II-0145-E
        • II-00151-E
        • II-0212-E GANADOR
      • Ordenamiento urbano y regional >
        • CC-0081-E
      • Rehabilitación y Patrimonio >
        • EE-0024-E GANADOR
        • EE-0041-E
        • EE-0054-E
        • EE-0112-E
        • EE-0147-E
      • Vivienda Social >
        • GG-0014-E
        • GG-0046-E GANADOR
        • GG-0090-E
        • GG-0094-E
        • GG-0102-E
        • GG-0128-E
        • GG-0178-E
  • ACERCA DE
  • PATROCINADORES
  • PREMIOS COMERCIALES
  • Estadísticas
  • Memoria Digital